|
Azyl na sprzedaż
Jolanta Nowak, Metro2008-01-25, ostatnia aktualizacja 2008-01-25 15:19
Deweloperzy budują osiedla, w których pod ręką są sklepy, przedszkola i kawałek parku. W przyszłości całe miasta będą składać się z osiedli zamkniętych. Wtedy samochody pójdą w odstawkę, a mieszkańcy będą żyli ekologicznie - uważają urbaniści
Warszawska debata o grodzeniu osiedli
Polacy coraz chętniej zamykają się przed światem. Jak grzyby po deszczu w całym kraju powstają nowoczesne osiedla. Łączy ich jedno: są zamknięte. Termin "osiedle zamknięte" stał się jednym z podstawowych wabików na klienta. Deweloperzy grają nam na emocjach. Zamknięte - oznacza bezpieczne, spokojne i prestiżowe. W wyobraźni kupującego takie osiedle jest azylem. Na pytanie zadawane podczas targów mieszkaniowych: z czym kojarzy się luksusowa inwestycja? - potencjalni nabywcy wymieniali prestiżową lokalizację, miejsce garażowe a zaraz potem mówili o bezpieczeństwie, czyli monitoringu i stróżu.
Razem z zamkniętym osiedlem kupujemy kawałek własnej zieleni, parking strzeżony, plac zabaw dla maluchów i centrum odnowy biologicznej. Deweloperzy rozpościerają przed nabywcami wizję idealnej enklawy do kupienia. Na jej terenie wszystko jest pod ręką. - Nowoczesne osiedla zapewniają zielone otoczenie, przyosiedlowe sklepy, przedszkola i przychodnie. Stają się miejscem do odpoczynku i spotkań z przyjaciółmi, tym przyjemniejszym, że położonym z dala od ulicznego ruchu - mówi Marcin Jańczuk z Polanowscy Nieruchomości.
Miły sąsiad i święty spokój
Przyszły rok obrodzi w całym kraju mieszkaniowymi osadami. Na 30 czerwca zaplanowany jest termin ukończenia II etapu inwestycji Willa Włochy w Warszawie. W wyniku realizowanej inwestycji na działce o powierzchni ponad 2 tys. m. kw. powstanie secesyjny budynek, w którym znajdować się będzie 38 klimatyzowanych lokali, z garażem podziemnym dla 36 samochodów. Wszystkie mieszkania oprócz systemu klimatyzacji posiadać będą wiele udogodnień podnoszących standard budynków, m.in. drewniane okna, wideofony, instalacje anten naziemnych i satelitarnych. Fasada budynku zostanie podświetlona, a teren oczywiście zamknięty.
Inne inwestycje w okolicy:
Osiedle Orla,
Kosynierów
Leśna Polana II.
Rozkwita nie tylko województwo mazowieckie. Zamknięty kompleks Arcadia Park, wart 8 mln zł, stanie także do 2009 r. w Opolu. Przy ul. Rejtana urosną cztery trzykondygnacyjne bloki z dużymi poddaszami. Pomieszczą 130 mieszkań, których metraż wahać się będzie między 36 a 110 mkw. W jednym bloku na parterze powstaną mieszkania dla niepełnosprawnych. - Będą to lokale całkowicie pozbawione barier architektonicznych, specjalnie przystosowane do wymagań osób poruszających się na wózku inwalidzkim. To znaczy, że nie będzie tam żadnych progów, drzwi będą poszerzone do jednego metra, a cały lokal zaprojektowany jest na planie kwadratu tak, by w każdym miejscu mógł swobodnie obrócić się wózek inwalidzki - wyjaśnia Dariusz Dziewiatek, prezes spółki International Development. W Katowicach do 2009r. powstaną Dębowe Tarasy. Osiedle będzie się składać z czterech wysokich budynków i ośmiu mniejszych. Łącznie powstanie tysiąc mieszkań. Projektanci osiedla położyli nacisk na ukształtowanie budynków. Największe będą miały wewnętrzne dziedzińce - zamknięte i lekko wyniesione ponad teren, bo znajdą się nad garażami podziemnymi. Mają być zielonymi oazami spokoju. Pomiędzy wyższymi i niższymi budynkami powstanie deptak spacerowy. Od parkingu centrum handlowego osiedle będzie oddzielone wałem ziemnym i szpalerem drzew.
Inne inwestycje:
Zespół dwóch apartamentów B1 i B2
Kilka ekskluzywnych inwestycji już powstało, a część jest w trakcie realizacji w Bydgoszczy. Jedną z kilku zaplanowanych przez duńskiego dewelopera inwestycji są Młyny Rottera. Duńczycy, którzy wzięli miasto w swoje ręce zapowiadają, że nie takie rzeczy robili w Kopenhadze, przekształcając chociażby przemysłowe dzielnice w osiedla mieszkaniowe. Poznańscy deweloperzy nie chcą być gorsi. W tym roku w mieście ukończona zostanie budowa osiedla Małe Naramowice Rynek
W marcu rusza budowa osiedla domów jednorodzinnych w Słupnie, około 20 km od centrum stolicy. Inwestor - polski deweloper GetHouse - zapowiada, że będzie to osiedle zamknięte. Obietnica ładu i porządku zawarta jest już w nazwie. Inwestycja nazywa się Ostoja Słupno. Jak na ostoję przystało mają tam panować cisza i spokój. - Postanowiliśmy, że podjazdy oraz działki od frontów budynków nie będą ogrodzone, tworząc tym samym otwartą przestrzeń publiczną w skali osiedla, sprzyjającą rozwojowi sąsiedzkich relacji. Natomiast dla komfortu każdej z rodzin, wydzielone zostały prywatne, kameralne ogrody zlokalizowane na tyłach segmentów z bezpośrednim dostępem wprost z salonu - mówi Marta Kornacka, młodszy kierownik rozwoju produktu GetHouse Developer. Brzmi bajecznie i tak ma być. A przynajmniej do czasu zamieszkania. - Kupiłem mieszkanie na zamkniętym osiedlu. Na piętrze mam bardzo spokojnych sąsiadów, ale pode mną mieszka okropny nerwus. Ostatnio po dziewiętnastej przybiegł z pretensją, że odkurzam i hałasuję. Pod oknem mam plac zabaw, a to wyklucza ciszę. No i strażnik czasem przysypia. Można bez trudu przemknąć, kiedy wjeżdża samochód i otwiera się brama na osiedle - opowiada Krzysztof, 27-letni mieszkaniec Włoch. - Eee, ludzie tu jak wszędzie, czasem rozrabiają - mówi zaczepiona przy bramie wejściowej kobieta, mieszkanka osiedla na Pradze Południe przy Teatrze Powszechnym. Co się dziwić. W końcu deweloper nie daje na piśmie gwarancji na ciszę i miłych sąsiadów za ścianą. Daje piękne otoczenie, ma tylko sprzyjać wytwarzaniu sąsiedzkich relacji.
Zieleń na wyłączność
Deweloperzy mają wpływ na kreowanie otoczenia w jakim powstanie inwestycja i korzystają z tego, umożliwiając przyszłym mieszkańcom dostęp do zieleni m.in. prywatnego parku, kawałka lasu a nawet jeziora. Przykładowo działka, na której powstanie Ostoja Słupno, jest w większości zalesiona. Wycięte zostaną jedynie drzewa uniemożliwiające budowę domów, część przesadzona zostanie w obrębie inwestycji. Oprócz bogatej zieleni mieszkańcy osiedla będą mieć swój prywatny staw. - To idealny wybór dla młodych par i rodzin pragnących podnieść standard życia i jednocześnie cieszyć się spokojem i bliskością natury, które może zapewnić jedynie dom poza miastem - przekonuje Monika Czerska, kierownik marketingu w GetHouse Developer. Lasu nie dostaną mieszkańcy Willa Włochy, ale za to na zewnątrz zaprojektowany został piękny ogród ze zdobiącą go fontanną. Na brak zieleni nie będą mogli narzekać przyszli mieszkańcy Vital Park, zamkniętego osiedla składającego się z siedmiu budynków wysokich na pięć i osiem kondygnacji. Osiedle powstanie przy granicy stolicy i Ząbek. Na terenie osiedla planowane jest ponad 5,6 tys. m kw. zieleni. Ci, którzy zdecydują się na zakup mieszkania na parterze, będą mogli dodatkowo cieszyć się z prywatnych ogródków. Czymś więcej niż namiastką ogrodów mają być tarasy ostatnich kondygnacji katowickich Dębowych Tarasów Pozwoli na to ich duża powierzchnia, niektóre będą miały nawet 180 m kw. O krok dalej idzie hiszpański deweloper Grupo Vemusa, który planuje realizację w stolicy osiedla Avangarden. Zamiast zwykłego skwerku zamkniętego ze wszystkich stron domami osiedle zostanie przecięte zygzakowatym kanionem zieleni przebiegającym na osi północ-południe. Ściany szczytowe budynków zwrócone ku kanionowi z czasem okryją pnące rośliny.
Na terenie nowoczesnego osiedla nie może zabraknąć także sklepu, placu zabaw, a nawet SPA. Przykładowo w opolskiej inwestycji Arcadia w jednym z bloków zaplanowano pomieszczenia usługowe. Już wiadomo, że znajdą się tam gabinety lekarskie, fryzjer i supermarket. Powstanie hala sportowa z kortami i małym boiskiem oraz basen.
Miasteczko przyszłości
Całkiem realny wydaje się scenariusz, w którym nie tylko sklepy i przedszkola będą pod ręką. Niektórzy twierdzą, że samochody pójdą w odstawkę, a mieszkańcy będą żyli ekologicznie. Nowoczesne miasteczko, w którym do sklepu jest nie dalej niż pięć minut, a z kranu lecą dwa rodzaje wody - do picia i do prania, powstanie na niezagospodarowanych dotąd terenach w Siewierzu, w woj. śląskim. - Miasteczko ma być "ekologicznym miastem ogrodem" z własnym rynkiem, ujęciem wody, oczyszczalnią ścieków, portem dla żaglówek - wylicza Joanna Wis zajmująca się promocją inwestycji. Inwestor - giełdowa firma TUP - szacuje koszt na prawie 1 mld zł. Koncepcję położonego nad Zalewem Przeczyckim "Miasteczka Siewierz" opracował w ciągu dziewięciu dni międzynarodowy zespół architektów. Przedsięwzięcie, którego zakończenie przewiduje się w perspektywie 20-25 lat, podzielono na cztery etapy. W pierwszym etapie na 44-hektarowym terenie ma powstać w sumie ok. 160 tys. m kw. powierzchni mieszkaniowej, czyli 1,5-1,8 tys. domów wolno stojących, tzw. bliźniaków, szeregowców, domów wielorodzinnych i niskich kamieniczek. Pierwsze domy mają być gotowe na przełomie 2009 i 2010 r., a 40-pokojowy motel i 120-pokojowy hotel z kompleksem konferencyjnym w 2011/12, przed Euro 2012. - Wstępne szacunki, oparte na dzisiejszych cenach sprzedaży, określają wartość projektu na blisko 1 mld zł. W pierwszej fazie zainwestujemy z własnych środków 100 mln zł, z czasem liczymy, że projekt będzie się w części samofinansował - mówi Robert Moritz, prezes TUP. Projekt będzie realizowany we współpracy z firmami deweloperskimi. Już wkrótce firma zamierza szukać także partnerów do budowy hoteli oraz części biurowo-usługowej, gdzie mogłyby ulokować się np. call center czy centra księgowo-obliczeniowe. To niejedyna inwestycja, która ma zmienić wygląd polskich miasteczek. Niezwykły projekt przygotowuje w imieniu inwestora krakowski Instytut Prawa Spółek i Inwestycji Zagranicznych. Nowoczesne osiedle mieszkaniowe wraz z niezbędną infrastrukturą o powierzchni co najmniej 400 hektarów powstanie w podchrzanowskim Balinie, niedaleko węzłów autostrady A4
Źródło: Gazeta Wyborcza
Miasto zarobi krocie na sprzedaży udziałów
Michał Wojtczuk2008-01-20, ostatnia aktualizacja 2008-01-21 09:03
Hotel Westin i Atrium International Business Center w al. Jana Pawła II wybudowane przez Skanską na ziemi miasta Fot. Jacek Łagowski / AG
Ratusz sprzeda udziały w spółce budującej biurowce przy al. Jana Pawła II. Dostanie za nie 95 mln zł - dwa razy więcej, niż tuż przed wyborami samorządowymi chciały za nie PiS-owskie władze stolicy. Kolejne ponad 300 mln zł może przynieść ratuszowi sprzedaż udziałów w Złotych Tarasach.
Spółkę Rondo Wasa w grudniu 1997 r. założyły władze ówczesnej gminy Centrum ze szwedzką firmą Skanska. Miasto wniosło do tej spółki 9,7 tys. m kw. ziemi w samym centrum miasta, przy al. Jana Pawła II tuż obok ronda ONZ, Szwedzi zaś wzięli na siebie koszta zbudowania tu kompleksu biurowo-usługowego. Teraz miasto zamierza sprzedać swoje udziały w tej spółce. - Rozmowy zbliżają się do końca. Myślę, że w ciągu miesiąca powinniśmy podpisać porozumienie - powiedział nam Mats Johansson, dyrektor spółki Skanska Property Poland (spółka-córka Skanskiej), która na działce Ronda Wasa w ubiegłym roku zaczęła budowę 14-piętrowego biurowca Atrium City. Obok niego chce jeszcze zbudować 14-piętrowy budynek u zbiegu al. Jana Pawła II i ul. Pereca, a na jego tyłach - 36-piętrowy przeszklony wieżowiec. Skanska czeka, aż na te dwa budynki miasto wyda warunki zabudowy.
Jarosław Kochaniak, wiceprezydent miasta, powiedział niedawno "Rzeczpospolitej", że ratusz za udziały w Rondo Wasa wynegocjował 95 mln zł. To dwa razy więcej, niż za te same udziały dwa lata temu chcieli urzędnicy stołecznego ratusza pod rządami Kazimierza Marcinkiewicza. Wynajęci przez ratusz wrocławscy rzeczoznawcy z firmy Accord'Next wycenili je na niespełna 46 mln zł i oferta opiewająca na taką właśnie kwotę została złożona Skanskiej w październiku 2006 r. tuż przed wyborami samorządowymi.
- Skorzystaliśmy z tego, że propozycja przedłożona stronie szwedzkiej nie była formalną ofertą i nie podtrzymaliśmy jej. Moim zdaniem tamta wycena była znacząco zaniżona - uważa Kochaniak.
- Transakcje po takich cenach w tamtym czasie się zdarzały - zaprzecza Małgorzata Żółtowska, ekspert do spraw wycen gruntów w Europie Centralnej z agencji Jones Lang LaSalle. - Można było co prawda już wtedy wyczuć, że ceny idą w górę. W ciągu 2007 r. działki w centrum miasta zdrożały dwukrotnie - tłumaczy.
Spółka Rondo Wasa to jeden z przykładów tzw. lex guzi (od Jerzego Guza, wiceburmistrza gminy Centrum) - budzącego ogromne kontrowersje inwestowania majątku miejskiego w spółkach z arbitralnie wybranymi firmami. - Nie oceniam negatywnie transakcji polegających na wnoszeniu do spółki nieruchomości miejskich. To normalna działalność biznesowa - mówi Jarosław Kochaniak. Zaraz dodaje - Pomysł był do zaakceptowania, ale podpisane umowy były niekorzystne, bo uprzywilejowały partnera prywatnego. Ale nawet zakładając napisanie poprawnych umów, nie zdecydowałbym się dziś na wniesienie miejskiej działki do tego typu spółki, tylko wystawiłbym grunt na przetarg. Zadaniem miasta nie jest wchodzenie w przedsięwzięcia mające na celu budowy biurowców - przekonuje wiceprezydent.
Wkrótce po zakończeniu negocjacji ze Skanską, ratusz rozpocznie rozmowy z firmą ING Real Estate o sprzedaży miejskich udziałów w spółce Złote Tarasy, do której należy centrum handlowe obok Dworca Centralnego. Ta spółka też została założona przez gminę Centrum, która wniosła do niej grunt wyceniony w 1998 r. na 57 mln zł (nawiasem mówiąc, prokuratura zarzuciła miejskim urzędnikom, że była to kwota rażąco zaniżona). Dziś 23 proc. tej spółki należy do stolicy. Ile mogą być warte? Ratusz zlecił ich wycenę, ma być gotowa w marcu. Ale coś można powiedzieć na podstawie umowy zawartej na jesieni ub.r. przez ING Real Estate z francusko-holenderskim konsorcjum Unibail-Rodamco. ING zobowiązało się wtedy, że gdy już przejmie udziały miasta, połowę akcji Złotych Tarasów sprzeda konsorcjum za 190 mln euro. To oznaczałoby, że ratusz może się spodziewać wpływów rzędu 90 mln euro, czyli ok. 320 mln zł.
Źródło: Gazeta Wyborcza Stołeczna
Bądź przezorny i ubezpiecz mieszkanie
mab2008-01-22, ostatnia aktualizacja 2008-01-22 19:02
Wizyta złodzieja czy rwąca rzeka zalewająca salon mogą przyprawić o ból głowy. Łatwiej przez to przejść z polisą ubezpieczeniową w kieszeni. Dziś "Pieniądze" podpowiadają, na co zwrócić uwagę, ubezpieczając dom lub mieszkanie
Wojciech Surdziel
Mieszkanie to często dorobek całego życia, warto je ubezpieczyćNie lubimy się ubezpieczać. Z obowiązku opłacamy OC samochodu, zaś ubezpieczenie mieszkania czy domu odkładamy na później. A przecież nieszczęście może przydarzyć się każdemu. Złodziej czy powódź mogą nas pozbawić dorobku całego życia. Lepiej zawczasu o tym pomyśleć, niż być mądrym po szkodzie.
Ubezpieczyć możemy zarówno nasze mienie, jak i nas samych od odpowiedzialności za wyrządzone innym szkody. Pierwsze przydaje się, gdy padniemy ofiarą kradzieży, włamania czy zdarzeń losowych - np. pożaru, gradobicia, trzęsienia ziemi czy zalania. Drugie, gdy z naszej winy szkodę poniosą inni - np. jeśli nasze dziecko strzeliło gola w okno sąsiada albo gdy pęknięta w łazience rura podtopi mieszkanie sąsiadki.
Do wyboru mamy ponad 30 towarzystw ubezpieczeniowych, które chętnie ubezpieczą nas od wszystkiego, czego tylko zapragniemy. Jednak wykupywanie polisy od powodzi nie ma sensu, jeśli mieszkamy na dziesiątym piętrze wieżowca. Podobnie jest niewielkie ryzyko wizyty złodzieja w mieszkaniu na strzeżonym osiedlu, z alarmem, roletami i drzwiami antywłamaniowymi.
Warto więc się zastanowić, co i od czego chcemy ubezpieczyć, no i oczywiście na jaką kwotę. Inne wymagania będzie miał przecież singiel zajmujący samotnie kawalerkę, a inne wielodzietna rodzina mieszkająca w dużym domu. Dlatego żeby za jak najmniejsze pieniądze dostać jak najlepsze ubezpieczenie, musimy określić swoje potrzeby. Do wyboru mamy cały wachlarz polis: od najtańszych i najprostszych jak "ubezpieczenie murów", po pełen pakiet "bezpieczny dom" czy "bezpieczna rodzina", gdzie oprócz zwykłego ubezpieczenia dostaniemy gwarancję fachowej pomocy na różne nieprzewidziane okoliczności.
Czym w takim razie kierować się przy wyborze polisy? Większość odpowie: ceną. To nie do końca prawda. Jej wysokość zależy od wielkości sumy, na jaką chcemy się ubezpieczyć. Im mniejsza, tym niższa składka, ale i mniejsze ewentualne odszkodowanie. Ważne są też: • miejsce zamieszkania (w dużych miastach częściej niż na wsi dochodzi do kradzieży); • wysokość udziału własnego w pokryciu strat; • zakres ochrony (jeśli chcemy ubezpieczyć się od kilku nieszczęść, zapłacimy więcej).
Wiele osób często popełnia ten sam błąd - najpierw zaniżają wartość ubezpieczanego majątku, żeby płacić niższą składkę, a potem po szkodzie płaczą, że dostali zbyt niskie odszkodowanie. Zamiast kombinować, lepiej dowiedzieć się, na jakie zniżki możemy liczyć. Wystarczy przejrzeć oferty ubezpieczycieli. W większości towarzystw zapłacimy mniej jeśli:
• budynek jest monitorowany lub pilnowany przez agencję ochrony;
• zamki i drzwi mają atesty;
• to kolejna polisa u tego samego ubezpieczyciela;
• kupujemy ubezpieczenie w pakiecie, np. OC i AC;
• zapłacimy składkę jednorazowo, a nie w ratach;
• wcześniej nie dotknęła nas żadna szkoda;
Nie ma co jednak liczyć na wielkie upusty, bo poniżej pewnej granicy ubezpieczyciel na pewno nie zejdzie. Z reguły ustala górny limit zniżek. Do tego rabaty nie sumują się przez dodawanie. Dwie zniżki po 10 proc. oznaczają, że zapłacisz 81 proc. ceny wyjściowej, a nie 80 proc. (od ceny polisy odejmujemy najpierw pierwszą 10-proc. zniżkę i dopiero od otrzymanej sumy kolejne 10 proc.).
Nie zdziwcie się jednak jeśli zamiast dużego rabatu towarzystwo nakaże wam jeszcze dopłacić do polisy. Jeśli w domu lub mieszkaniu prowadzimy sklep, nasza składka ubezpieczeniowa będzie wyższa. Tak samo jeśli mamy biuro, w którym po południu i w nocy nikt nie przebywa, a cennych rzeczy jest sporo. Więcej zapłacimy także, jeśli wynajmujemy mieszkanie, bo towarzystwa wychodzą z założenia, że nasi lokatorzy mogą o nie mniej dbać.
Ubezpieczenie mieszkania zwykle wykupuje się na rok. Po tym czasie możemy oczywiście przedłużyć polisę. Nim podpiszemy umowę z towarzystwem, powinniśmy koniecznie przejrzeć ofertę co najmniej kilku towarzystw. Szczególną uwagę zwróćmy na zakres ochrony, czyli za co towarzystwo odpowiada, a za co nie. Są bowiem sytuacje, w których ubezpieczyciel może nam nie wypłacić odszkodowania lub zwrócić tylko część pieniędzy.
Przykład: jeśli mamy ubezpieczenie od zalania, to towarzystwo wypłaci pieniądze, gdy pęknie rura w mieszkaniu, ale za skutki powodzi już nie. Także zostawienie otwartego okna czy niezamknięcie drzwi na wszystkie zamki ucieszy ubezpieczyciela. Niektóre firmy odmawiają wypłaty odszkodowania także wtedy, gdy nie widać śladów włamania.
Najwięcej takich haczyków kryje się w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU). To ta mała książeczka zapisana drobnym druczkiem, której najczęściej nie chce nam się czytać. Warto to jednak zrobić, bo gdy wydarzy się szkoda, nie pomogą tłumaczenia, że czegoś nie wiedzieliśmy.
Nas najbardziej interesuje część wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela. Tam znajdziemy wypunktowane sytuacje, w których towarzystwo umywa ręce. Towarzystwo nie odpowiada m.in. za: • zalanie mieszkania przez przeciekający dach, niedomknięte okna, • pleśń i zagrzybienie, • przemarzanie ścian i przenikanie wód gruntowych, • szkody górnicze, • działania wojenne, rozruchy, ataki terrorystyczne, • straty powstałe z naszej winy, • skoki napięcia w instalacji elektrycznej, chyba że wywoła to pożar, • rzeczy pozostawione na balkonie.
To i tak jeszcze nie wszystko. Są też przedmioty, za które towarzystwa nie biorą w ogóle odpowiedzialności. Najczęściej są to dzieła sztuki, kolekcje monet czy znaczków. Lepiej więc zawczasu wyjaśnić wszystkie wątpliwości z agentem, który sprzedaje nam polisę, niż później przeżyć niemiłe rozczarowanie.
Uważaj też na limity zapisane w OWU. Dotyczą one z reguły rzeczy, które łatwiej ukraść i które szybciej się starzeją. Przykładowo 50-proc. limit sumy ubezpieczenia za sprzęt elektroniczny oznacza, że choćby złodzieje wynieśli ci tylko telewizor plazmowy o wartości np. 10 tys. zł, to przy sumie ubezpieczenia wynoszącej 15 tys. zł dostaniesz co najwyżej 7,5 tys. zł odszkodowania. Niewiele pieniędzy dostaniemy też za anteny satelitarne oraz ukradzioną gotówkę i obligacje na okaziciela (limit między 5 a 20 proc.). Oczywiście możemy wykupić 100-proc. ochronę ubezpieczeniową, ale za odpowiednio wyższą składkę.
|